Ukrzyżuj!

Posted on by Nikodem Leave a comment

Jezus Nazarejczyk, Król Żydowski – tak brzmiał tytuł winy w oficjalnym dokumencie wydanym przez namiestnika Imperium Rzymskiego. Skazany na śmierć przez ukrzyżowanie, choć sędzia nie znalazł w Nim żadnej winy. Galilejczyk został oskarżony przed Rzymem o działalność przeciwko państwu: przywłaszczanie sobie godności królewskiej, zachęcanie do niepłacenia podatków do rzymskiego skarbca, wzniecanie niepokojów publicznych. Wszystkie te oskarżenia okazały się fałszywe, co przedstawiciel Rzymu potwierdził, lecz dla świętego spokoju skazał jednak Nazarejczyka. Kat wykonał karę śmierci, główna przyczyna zgonu: wykrwawienie, które zaczęło się już przy karze prewencyjnej – biczowaniu.

Wcześniej Jeszua urodzony w Betlejem został przesłuchiwany i skazany przez inną instancję – sąd religijny Starego Zakonu (mówiąc językiem staropolskim księdza Wujka SJ). Powód oskarżenia – bluźnierstwo.

Co doprowadziło do takiego obrotu sprawy? Spisek przełożonych religijnych Starego Zakonu.

Przyczyna spisku? Niespełnione oczekiwania. Nie był taki, jakim chcieli Go widzieć oraz zemsta za naruszenie tradycji, w której oligarchowie religijni już się wygodnie rozsiedli.

Jezus z Nazaretu został zabity na skutek zawiści ludzi, którzy bronili skostniałych zasad Starego Zakonu. Został także opuszczony przez swoich za to, że nie spełnił ich oczekiwań – nie tego się spodziewali po Mesjaszu.

 

Jezu, zamordowali Cię, bo byłeś wierny sobie. Nie dałeś się złamać. Prawo Boże miałeś wpisane w sercu, a nie w dokumentach. Opluli Cię, bo uwspółcześniałeś i aktualizowałeś przesłanie swojego Ojca, dostosowując do potrzeb osieroconych ludzi. Zostałeś spoliczkowany za to, że zawsze stawałeś w obronie człowieka cierpiącego i usprawiedliwiałeś grzeszników. Bili Cię za to, że dawałeś ludziom po porażce życiowej drugą szansę. Odarli Cię z szat dla upokorzenia, bo nie pozwoliłeś wzbudzać w sobie ani wstydu, ani poczucia winy, bo tym chcieli Tobą manipulować przełożeni Starego Zakonu. Odświeżyłeś wiarę, przyniosłeś Ducha, wyzwoliłeś z litery prawa a oni wydali Cię za to poganom na śmierć. Umiłowałeś do końca i zostawiłeś miłość jako jedyne przykazanie, wyzwalając spod jarzma zasługiwania, ciężaru religijności ananakstów, którym zależało tylko na władzy.

Nie bałeś się nie spełniać oczekiwań, nie bałeś się zachowań, które mogłyby Cię pokazać w złym świetle. Dźwigałeś ciężar opuszczenia, który najbardziej dotknął Cię w momencie śmierci, ale nie uległeś namowom poklasku.

Zostałeś zdradzony przez członka swojej wspólnoty, ale go nie wyrzuciłeś. Twój najbliższy współpracownik Piotr chciał Tobą sterować, bo ten wiedział lepiej, co jest dla Ciebie dobre, ale nie bałeś się postawić mu granic. Nikt Cię nie słuchał, kiedy mówiłeś o swoim cierpieniu, a kiedy przeżywałeś najgorszy wewnętrzny konflikt, w którym twoje ciało pękało w depresji Ogrojca, twoi najbliżsi spali, żeby nie musieć oglądać twego bólu.

W chwilach, kiedy przyszli po Ciebie oprawcy, wszyscy Cię opuścili, ale Ty im wybaczyłeś. Wybaczyłeś wszystkim, a nawet ich usprawiedliwiłeś i robisz to nadal w swoim Królestwie.

Dziękuję Ci Jezu, że zawsze byłeś Sobą… jesteś dla mnie niedościgłym Wzorem.

Nikodem

Bóg niespełnionych oczekiwań – J 10,31-42

Posted on by Nikodem 1 Comment

W ostatnich dniach w liturgii przed Wielkim Tygodniem pojawiają się te fragmenty z Ewangelii według świętego Jana, w których toczy się zaciekły spór między Żydami a Jezusem. W pewnym momencie jest tak ostro, że Żydzi chwytają za kamienie, żeby ostatecznie się Jezusa pozbyć.

Wywiązuje się jednak dialog, w którym Jezus pokazuje sprzeczność ich myślenia: „za, który z czynów chcecie mnie ukamienować?”. Kamienowanie jest ostatecznym rozwiązaniem – jest to rodzaj bardzo bolesnej kary śmierci dokonanej fizycznie przez społeczność jako forma nieodwracalnego odrzucenia za najpoważniejsze przestępstwa. Żydzi nie mają jednak podstaw do kamieniowania, ponieważ sami są świadomi tego, że czyny Jezusa są dobre, ale nie potrafią znieść tego, że uważa się On za kogoś, kim, według nich, nie jest, czyli za Syna Bożego.

Jezus odrzuca oskarżenie, odwołując się do samego Pisma Świętego. Wywód rozpoczyna się od Psalmu 82,6: „Ja rzekłem: Bogami jesteście”. W Psalmie 82 Bóg oskarża grupę podległych Mu, sprawujących władzę ludzi o to, że w sądzeniu i działaniu sprzeniewierzyli się świętości. Bóg nazywa te osoby „bogami”, lecz w obliczu ich niesprawiedliwości i zepsucia mówi: „pomrzecie jak ludzie” (82,7). Jeśli więc Pismo Święte może nazywać kogoś mniejszego „bogami”, to o ileż bardziej tytuł Syna Bożego przynależy się Jezusowi, którego Ojciec uświęcił i który czyni cuda, które tylko sam Bóg może działać.

Dlatego tak naprawdę w tym sporze wcale nie chodzi o tytuł Syna Bożego. To jest tylko zasłona. Żydzi budzą demony, żeby się za nimi schować.

Mamy tutaj najpoważniejszy problem w życiu duchowym, czyli nietrafione oczekiwania wobec Boga bazujące na własnym starym pojmowaniu. Żydzi w tamtym czasie spodziewali się Mesjasza politycznego, który wyzwoliłby Naród Wybrany spod okupacji Rzymu i ustanowiłby nowe królestwo Izraela na kształt Królestwa Dawida. Przyjęliby Mesjasza, jeśli Ten spełniłby ich ziemskie oczekiwania. Jest to postawa w człowieku, która zgadza się na działanie Boga w życiu, ale po mojemu. Jeśli Bóg ma mnie zbawić, czyli doprowadzić do pełni szczęścia, to tylko po mojemu. Jeśli Bóg nie spełnia moich oczekiwań, no to się Go pozbędę, ukamienuję swoim perfekcjonizmem, czyli własną wizją świata.

Jezus jednak nigdy nie podporządkował się oczekiwaniom. Zawsze był wierny sobie, choć przyniosło Mu to cierpienie. Daje On nam jednak w tym piękną lekcje i wzór do naśladowania. Przypomina mi się tutaj wypowiedź kanadyjskiego lekarza Gabora Maté: Będziesz doświadczał bólu tak czy inaczej. Czasami w życiu nie ma bezbolesnych opcji. Który ból wybierzesz? Możesz doświadczać bólu poprzez tłumienie siebie, aby być akceptowanym; albo możesz być sobą, ale odczuwać ból bycia nieakceptowanym, czy wręcz odrzuconym. Tak czy owak, będziesz cierpieć, ale ból niebycia sobą ostatecznie jest o wiele większy i przewlekły, natomiast krótkotrwały ból bycia nieakceptowanym, ale pozostania sobą, przynosi wyzwolenie.

Jezus był wierny sobie i wytrzymywał ból odrzucenia. Bo jeśli ciebie nie akceptują za bycie sobą – nie ulegaj, nie obłaskawiaj, lecz WYTRZYMAJ! Powtarzaj sobie: Dezaprobata mi nie przeszkadza! Miej odwagę do zachowań, które mogą cię postawić w złym świetle. Wytrzymaj! Nie wzbudzaj w sobie wstydu, bo wzbudzanie wstydu sprawia, że porzucasz siebie i dostosowujesz się do innych. Naucz ludzi, których masz wokół siebie, jak mają cię traktować, bo nie jesteś spełniaczem ich oczekiwań. Nie jesteś niewolnikiem, lecz synem.

Jezus nie spełnił ludzkich oczekiwań, lecz pokazał świeże oblicze Ojca. Bóg objawił się w historii Izraela po trzykroć QADOSZ – Święty, Święty, Święty, czyli Inny, Inny, Inny. Nie wolno zamykać Go w kategoriach ludzkiego myślenia. On jest ponad prawem, ponad moralnością, ponad dogmatami, ponad pojęciami, ponad wyobraźnią i tak też objawiał się przez całą historię zbawienia. Nikomu za czasów Jezusa nie śniło się, że יהוה może się wcielić. Po trzykroć Święty nie może stać się człowiekiem, skoro nawet arcykapłan, wchodząc raz w roku do miejsca Najświętszego mógł umrzeć, dlatego przywiązywano go za kostkę sznurkiem, bo gdyby w kontakcie ze świętością Boga arcykapłan umarł, trzeba go by było wyciągnąć z Miejsca Najświętszego.

Pamiętam swoje doświadczenie, kiedy stwierdziłem, że wiem o Bogu bardzo wiele po skończeniu studiów teologicznych. Myślałem wtedy, że złapałem Pana Boga za nogi. Po późniejszych studiach biblijnych stwierdziłem jednak, że ja o Stwórcy to właściwie nic już nie wiem.

Najwięcej o Bogu wiedza moraliści i fanatycy religijni. Fanatyk zawsze wie lepiej i nawet nie daje się przez Boga zaskoczyć. Fanatyk ma bardzo skromną wiedzę o Bogu, ponieważ nie wynika ona z doświadczenia spotkania osobowego, lecz z wyuczonych regułek i przykazań. On o Bogu niby dużo wie, ale w ogóle Go nie spotkał. Dlatego jest różnica między prawdziwym uczniem Chrystusa a fanatykiem. Uczeń Chrystusa da się dla Niego porąbać, a fanatyk porąbie wszystkich.

Wiem, że muszę ćwiczyć się w głębokiej pokorze i wolności w podejściu do tego, kim jest Pan, bo na pewno się mylę. Wiem tylko, że jest Miłością, choć sam tę Miłość mogę źle pojmować i rozumieć ją na sposób ludzki. Nie mogę Boga definiować, ale mogę jedynie powiedzieć to, jak działał w moim życiu, dzielić się poznaniem Go w mojej drodze. Nie mogę jednak narzucać swojego poznania innym, bo wiem, że jest to tylko spectrum Jego istoty, skromny wycinek tego, co doświadczyło moje poznanie.

Strzeżmy się faryzeusza w sobie, który zawsze ma receptę na to, jak powinno być: jaki powinien być Bóg, jaki powinien być bliźni, jaki ja powinienem być. Pozwól Bogu działać, jak chce, nawet poza moralnością i prawem, bo On jest ponad tym wszystkim. Bo gdyby dzisiaj przyszedł Jezus, to Ty jako fanatyczny katol, ukrzyżowałbyś Go raz wtóry.

Nikodem

JESTEM, który JESTEM – Wj 3,1-15

Posted on by Nikodem Leave a comment

Chciałbym dzisiaj skupić się na jednym z moich ulubionych fragmentów Starego Testamentu, czyli teofanii z Księgi Wyjścia, rozdziału trzeciego.

Rozpocznijmy od podsumowania życia Mojżesza do tego momentu. Mojżesz jest zbiegiem z Egiptu, ponieważ w obronie Hebrajczyka zabił Egipcjanina, bojąc się zaś zemsty Faraona ucieka na pustynie. Czterdzieści lat spędził w Egipcie na dworze Faraona, a potem następne czterdzieści na pustyni. Mojżesz nie czuje się ani Egipcjaninem, ani Hebrajczykiem, właściwie ma poczucie odrzucenia zarówno przez jednych, jak i przez drugich. Teraz zaś pasie nie swoje owce na pustyni.

Życie Mojżesza było monotonne, rutynowe i nudne. W ciasnym świecie swoich codziennych nawyków zbudował sobie jakieś poczucie bezpieczeństwa. Mojżesz wypracował je sobie już w solidnym wieku: w bierności, zrezygnowaniu i takim mimowolnym pogodzeniu się z tym, co jest. W jego duszy zrodziło się takie przekonanie: wystarczy, żeby się nic nie zmieniało – niech już będzie tak, jak jest – jest zgoda na święty spokój, ale życie wcale nie jest spełnione.

Mojżesz żyje na cudzy koszt. Jest pasterzem pustynnym owiec swego teścia Jetro. Zwróćmy uwagę, że Mojżesz zawsze zależał od kogoś potężniejszego lub większego, bo w głębi czuł się ogromnie niepewny i niezdolny do podejmowania odpowiedzialności za swój los.

Pewnego dnia wszystko się zmieniło. Ten ranek był zupełnie inny od poprzednich, dlaczego? Ponieważ Mojżesz odważył się złamać to, co dawało mu owo minimalne poczucie bezpieczeństwa – złamał rutynę. Mojżesz wychodzi אַחַ֣ר הַמִּדְבָּ֔ר – poza pustynię!

Wychodząc poza pustynię Mojżesz odnajduje tam inną ziemię, być może wulkaniczną, ponieważ pochodzącą z Góry Horeb. Tam odnajduje najciekawszy i najważniejszy w historii ludzkości krzew jeżyny – הַסְּנֶ֑ה.

Wyjść poza pustynię – co to znaczy dla mnie? Dla Mojżesza było to odstawienie na chwile rutyny, schematów życia, spróbowania czegoś nowego, wyjście poza znane szlaki, zerwanie z monotonią. Przede wszystkim wiązało się to z przekroczeniem granic swego bezpieczeństwa. Bo faktycznie, wyjście poza pustynię oznacza odważne zakwestionowanie dotychczasowych schematów, które dają mi względne bezpieczeństwo: spełnianie oczekiwań innych, nawykowe przeglądanie sieci społecznościowych, objadanie się, unikanie relacji, ucieczka w sen, plotkowanie, krytykowanie siebie i innych, zamartwianie się, wyprzedzanie zranień, przywiązanie do utartego obrazu siebie, własnego EGO… warto tutaj zdefiniować, co jest moją pustynią? Gdzie i jak czuję się bezpiecznie na dzisiaj? Zapytam Boga, jak mogłoby wyglądać wyjście poza moją pustynię. Bo jeśli czegoś nie zmieniam, to się na to zgadam.

Krzew gorejący.

Czytelnik w Piśmie Świętym jest zwykle postacią uprzywilejowaną. Jest lepiej poinformowany od bohaterów danej historii. „Mojżesz widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego”, lecz czytelnik już wie, że to מַלְאַ֨ךְ יְהֹוָ֥ה – Anioł Boży.

To dziwne zjawisko przyciąga uwagę pasterza. Pojawia się w nim dziecięce uczucie ciekawości. To bardzo ważna lekcja dla nas, aby szanować w sobie dziecięce uczucia. W tym przypadku mamy ciekawość. Tajemnica tego zjawiska tkwi w pospolitym krzewie jeżyny – הַסְּנֶ֑ה, który powinien spłonąć bardzo szybko.

Żeby zbliżyć się do Boga, trzeba nieco zboczyć ze swojego codziennego kursu. Mojżesz decyduje się podejść do owego dziwnego zjawiska. Pamiętajmy, że postanowił on wcześniej wyjść poza pustynię (ciekawe, dlaczego? – czyżby poruszenie samego Pana?), a dopiero potem zauważył owo dziwne zjawisko, które skłoniło go do obserwacji i do podziwu. Zaczął też stawiać pytania, ponieważ drewno było bardzo słabe, dlaczego zatem ogień nie gaśnie? Zobaczmy, jak Bóg obejmuje ogniem istotę, lecz nie niszczy jej. Bóg zawsze płonie i nigdy się nie wyczerpuje.

Bóg przemawia.

Zaczynają się najważniejsze wersety w Księdze Wyjścia, najbardziej wyczekiwane, najbardziej wzruszające. Ten moment rozumieją wszyscy spragnieni Boga, którzy nieustannie wyczekują, aby Bóg do nich przemówił, nawiązał głębszą więź, nakarmił swoim słowem. To Słowo jest zerwaniem przekonania, że Bóg mnie opuścił, że nie zasłużyłem na Jego miłość. To Słowo jest przekonaniem o mojej wartości i godności, bo sam Stwórca pochylił się nade mną, żeby nawiązać kontakt. To Słowo zmienia wszystko, życie, całego człowieka, wprowadza nową perspektywę, jest powołaniem i nadaniem sensu. Dla takiego momentu warto czekać, warto żyć.

Bóg przemówił ze środka ognia, a nie z krzewu. Tutaj ważniejszy jest akt Słowa Boga, nie zaś krzew, który jest tylko obrazem. Słowo jest w centrum, nie zaś krzew.

Mojżeszu, Mojżeszu – tak zwraca się Adonai po imieniu, osobiście, Bóg nawet powtórzył imię Mojżesza, żeby nie było wątpliwości. Zbieg z ziemi Madian zdumiał się, słysząc swoje imię. W tym momencie doświadczył, że nie był sam swej samotności – Bóg wezwał go po imieniu ze środka jego samotności. Mojżesz tego właśnie potrzebował: przełamania samotności, w której zaczyna się teraz rodzić bliskość z Bogiem. Takiego sycącego chleba Mojżesz nie może odrzucić, dlatego odpowiada w duchu prorockim: הִנֵּֽנִי – Oto jestem!

Zdejm sandały!

„Nie zbliżaj się bez zdjęcia sandałów”. Bóg wyznacza dystans między obecnym życiem Mojżesza a Sobą. Sandały na pustyni były niezbędne, zwłaszcza jeśli chodzi o tę część skalistą, która raniła stopy. W tym imperatywie chciejmy usłyszeć: „zostaw dotychczasowe zabezpieczenia!”. Jest tutaj także pewna lekcja pokory. Jest to ziemia święta, należąca do Boga, na nią możesz wejść jedynie wyzuty, bez zabezpieczeń i masek – boso. Boso też musisz zwolnić, nie da się iść szybko, tempo będzie teraz nadawał Bóg. Trzeba zrezygnować też ze swego programu na życie, aby otworzyć się na nieoczekiwaną nowość.

Ubóstwo – w nim leży prawdziwe bogactwo człowieka przed Bogiem. Człowiek jest wartością samą w sobie, bez względu na to, co posiada, co zdobył i co zrobił – bo w tym jest niestety dużo własne EGO.

Wyzuć się to także ukazać własne ograniczenia, własne słabości, aby płomień Boży mógł je ogarnąć. Przed Bogiem nie ma udawania, nie ma puszenia się.

Sandały też nie są potrzebne, bo nie trzeba już wędrować, lecz należy zanurzyć się w głąb, aby kontemplować Słowo, w którym wyraża się jestestwo Boga.

Sandały też zdejmuje się w domu: Mojżeszu, zdejmij sandały, jesteś bowiem w domu. Mojżesz, który nigdzie nie czuł się u siebie, wszędzie czuł się przybłędą – odkrył nowy dom, a była to intymna relacja z יהוה.

Pan mówi następnie: „Jestem Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba”. „Jestem Bogiem ojca twego” – Mojżeszu nie jesteś sierotą, nie jesteś przypadkiem, nie jesteś bez treści, nie wziąłeś się znikąd, nie jesteś niechciany. Masz tożsamość, przynależysz. Jestem Bogiem złączonym przymierzem zawartym z ojcem twoim Abrahamem, potwierdzonym z jego synami, Izaakiem a potem Jakubem. Przymierze jest przestrzenią dla ukazania wierności Boga, którą teraz ofiarowuje Mojżeszowi. Bóg odnawia tożsamość zbiega z Egiptu, jego poczucie przynależności, odnawia jego treść. A jego nowym domem staje się osobista relacja z יהוה.

„Dosyć napatrzyłem się na udrękę mego ludu”. Bóg zna twój ból.

יהוה określa się jako Bóg relacji: Abrahama, Izaaka i Jakuba. Jest On obecny w swoim posłańcu – ponieważ to Anioł przynosi obecność Boga. Jesteśmy świadkami tzw. pathos divinum – Boski patos, czyli to, co się w Bogu wydarza. Bóg przed Mojżeszem odkrywa swoje wnętrze, swoje uczucia – objawia, to co się w nim wydarzyło i mówi, że nigdy nie był obojętny.

Bóg napatrzył się – doskonale zna sytuację Izraela, którego nazywa SWOIM narodem. Bóg widzi przemoc i poznał cierpienie. Następnie mówi, że „schodzi” – w języku biblijnym oznacza to interwencję – יהוה zaczyna działać, aby przywrócić sprawiedliwość, wyzwolić naród (zbawić). Nie wyzwolić, żeby zostawić, ale wyzwolić i poprowadzić ku ziemi obiecanej. Ziemi szerokiej – w myśleniu semickim znaczy bezpiecznej, gdzie będzie miejsce dla wszystkich. Mleko – będzie tam miejsce dla pasterzy, miód – będzie tam miejsce dla rolników. Ziemia obiecana będzie żyzna zarówno dla pasterzy, jak i rolników.

Zobaczmy, że Pan Bóg już zaczął działać i to intensywnie, choć naród wybrany o tym jeszcze nie wie. Naród ciągle może mieć poczucie, że Bóg o nas zapomniał, ale czytelnik już wie, że Pan działa z całą mocą, powołując Mojżesza

JESTEM, KTÓRY JESTEM

אֶֽהְיֶ֖ה אֲשֶׁ֣ר אֶֽהְיֶ֑ה – idem per idem: to samo przez to samo. A=A Bóg jest niezdeterminowany.

W tej odpowiedzi Bóg ucieka od jakiejkolwiek definicji, to jest najgłębsze Imię Boga – Nieogarnięty, Niezdefiniowany. W tych słowach zawarta jest cała tajemnica – Bóg, który pozostaje w najwyższym stopniu wolny i zaskakujący, którego nie można zamknąć ani w regułkach, ani w prawie, ani w moralności, ani w przepisach, ani w dogmatach. Nie jest ograniczony żadną definicją, lecz zostawia otwarte drzwi, abyśmy mogli wciąż zgłębiać Jego niewyczerpaną tajemnicę. Do Boga trzeba podchodzić boso, odrzucając nie tylko sandały, lecz także nasze rozumienie.

יהוה podkreśla przede wszystkim swoje jestestwo – On jest, w przeciwieństwie do innych bogów. Bóg jednak daje się poznawać jedynie w drodze, przez swoje działania. Nie zdefiniujesz Go; nie zamkniesz w swoim pojmowaniu, lecz poznasz Go jako aktywnie towarzyszącego ci w drodze. Zobaczysz Mnie w działaniu – mówi Bóg. Pan jednak nigdy nie przestanie zaskakiwać – taki ma styl, zawsze będzie wymykał się naszemu rozumowi. Dlatego jest po trzykroć QADOSZ – Święty, Święty, Święty. Do Niego należy podchodzić z szacunkiem i pokorą.

יהוה objawia się Mojżeszowi jako wolny i wyzwalający. Otworzył Siebie na tyle, że pokazał jąkale swoje „rany”. Chciejmy kontemplować, jak Bóg żali się przed Mojżeszem, jak boleje nad cierpieniem swego ludu. Czekał na odpowiednią chwilę, żeby zbawić Izraelitów.

Mamy tutaj scenę intymności. Mojżesz został wezwany, aby podzielać boskie uczucia, identyfikując się z Jego planem wyzwolenia.

Imię Boga יהוה zawiera jedynie spółgłoski niewybuchowe – to znaczy w wymowie, które nie jest do końca znana, gdyż nie wolno było wypowiadać imię Boga, najbardziej przypomina oddech człowieka. Imię Boga wymawiamy jako pierwsze słowo w swoim życiu, tuż po urodzeniu i ostanie, jako ostatni oddech życia.

Bóg jest obecny nawet w twoim oddechu, nigdy nie jesteś sam.

Nikodem

 

Łazarz i bogacz – Łk 16, 19-31

Posted on by Nikodem 1 Comment

W Ewangelii św. Łukasza, w rozdziale szesnastym, jesteśmy świadkami pięknej przypowieści o Łazarzu i bogatym człowieku. Ten drugi przedstawiony jest na podobieństwo króla: ubierał się w purpurę i bisior, co więcej wystawnie ucztował nie tylko przy specjalnych okazjach, ale dzień w dzień. Bogacz był zatem człowiekiem, który potrafił żyć z rozmachem narcyza i hedonisty.

W przypowieści pojawia się także żebrak, którego egzystencja jest godna politowania: jest bardzo biedny i jest też chory, ponieważ był pokryty wrzodami, a wtedy choroby skóry uważano za klątwę pochodzącą od samego Boga. Jakby tego było mało, psy lizały jego wrzody. Najbardziej doskwierającą kwestią i wymagającą natychmiastowej interwencji jest jeszcze jeden problem żebraka, jest on przede wszystkim głodny i chce on nasycić się tym, co spadnie ze stołu bogacza. Czeka na resztki, które i tak tamten by wyrzucił.

W przypowieści znamy imię tego nieszczęśnika: Łazarz – hebr. ELEAZAR, czyli „Bóg wspomógł” (zob. 2Mch 8,23), choć patrząc na życie tego biedaka, ciężko w to uwierzyć, że Bóg go faktycznie wspomógł.

Zarówno na żebraka i na bogacza przychodzi śmierć. Bogacz może sobie pozwolić na wystawny pogrzeb, nawet umiera z godnością. Łazarz zaś odchodzi z tego świata jako żebrak, po śmierci jednak aniołowie zanoszą go na łono Abrahama. Widzimy zatem, że role się odwracają: Łazarz jest na łonie praojca, bogacz w Otchłani, to znaczy w Hadesie lub Szeolu. Tam cierpi męki pragnienia i prosi Abrahama, żeby się nad nim ulitował i wysłał Łazarza, aby ten przyniósł mu kroplę wody. Przepaść między Otchłanią a Abrahamowym łonem jest wprost proporcjonalna do życia w przepychu bogacza a stanem nędzy Łazarza. Ta przepaść jest wpisana cały czas w mentalność bogacza nawet w Szeolu, który nie prosi bezpośrednio Łazarza o pomoc, ale traktuje go jak sługę i zwraca się do Abrahama, aby ten posłał biedaka na ratunek.

W drugiej wymianie zdań ten bogaty nieszczęśnik prosi, by posłać Łazarza, aby ten ostrzegł pięciu braci bogacza w domu jego ojca. Abraham znowu jest dość zwięzły w odpowiedzi i stwierdza, że już mają wszystko, czego im potrzeba: Mojżesza (czyli Torę) i Proroków, ojciec wiary zatem kwituje, że wystarczy to, co jest, aby dotrzeć do prawdy, wystarczy tylko słuchać.

Trzecia prośba bogacza również zostaje odrzucona, bo nawet spektakularne wizje umarłych nie pomogą, jeśli ktoś nie chce słuchać.

Pierwsze znaczenie tej przypowieści jest rzeczywiście moralne, to znaczy, żeby troszczyć się o potrzeby ubogich, zwłaszcza kiedy sami opływamy w dobrobyt, który nawet może się już nudzić. Nabycie wrażliwości na potrzebujących jest cechą człowieczeństwa, jest cnotą, o której wiemy od zawsze. Oczywiście, że pozostaje jeszcze kwestia do zdefiniowania, kim jest dzisiaj ubogi, bo przecież wielu z nas ma słuszne wątpliwości co do zjawiska bezdomności z wyboru w naszym społeczeństwie. Potrzebujący, czy raczej głodny może być też ten, kto ma środki materialne, ale cierpi na przykład na głód relacji – co jest dużo powszechniejsze w dzisiejszym świecie. Faktycznie, nasze społeczeństwo cierpi na ogromną ilość żebraków emocjonalnych, ludzi samotnych, skrzywdzonych, porzuconych, którzy chcieliby odrobinę uwagi, szacunku i czułości od tych, którzy mają tego w nadmiarze.

Ale ja bym poszedł jeszcze głębiej w interpretacji tej przypowieści, zresztą uważam, że Ewangelię należy najpierw wewnętrznie przeżyć, doświadczyć Królestwa Bożego najpierw w sobie, zanim zdecyduję się je wprowadzać je na zewnątrz, wokół mnie.

Gdyby tak przyjąć, że owa przypowieść wydarza się we mnie, w mojej psyche, czyli duszy. Jest we mnie zarówno bogacz, czyli moje EGO jak i Łazarz – moja wrażliwość, wewnętrzne małe ja. Bogacz – EGO nie ma imienia, jego tożsamość stanowi to, w co się ubierze, czyli w maski, a ubiera się w szaty takie, żeby go ludzie podziwiali – purpura i bisior, czyli narcyzm i perfekcjonizm. Żeby zagłuszyć głos dobiegający spod bramy, czyli jęki własnego wewnętrznego dziecka, które jest bardzo głodne i które żebrze o miłość i uwagę, moje EGO zagłusza je faszerując się dopaminowo, czyli przyjemności, obżarstwo wieczorami przy filmie, uzależnienie od komórki, Internetu, sieci społecznościowych, zakupy, pornografia, alkohol, narkotyki itd.

Wewnętrzne rozdarcie cały czas jest, choć przykryte otępiającymi neurohormonami, które doprowadzają w końcu do straszliwej depresji, wypalenia, myśli samobójczych, śmierci psychicznej.

Tymczasem wystarczyłoby się nawrócić, czyli zwrócić uwagę w stronę swojej wrażliwej części, tej poranionej, z wrzodami wstydu i odrzucenia, temu dziecku DDA, które zawsze musiało być grzeczne, ciche, posłuszne, bez potrzeb, ratować sytuację w dysfunkcyjnej rodzinie, niepocieszone i zapomniane.

Nie chcę tego zrobić, ponieważ wewnętrzne dziecko nie jest mi w stanie oddać tego, czego żąda moje nadęte EGO. Boję się, ponieważ zwrócenie się w stronę tego małego Łazarza przyniesie mi tylko morze łez, ale muszę pamiętać, że za tym morzem znajduje się jednak stan Królestwa Niebieskiego.

Bo, parafrazując Gustawa Karola Junga, czy kiedykolwiek wątpiłem, że to prawe uczynki: dać jałmużnę biedakowi, przebaczyć temu, kto mnie obraża, a nawet miłować nieprzyjaciół w imię Chrystusa? Nie, ani razu podobne wątpliwości nie przychodzą mi do głowy, jestem bowiem przekonany, że cokolwiek uczynię najmniejszemu z braci, uczynię samemu Chrystusowi.

Co jednak, gdyby się okazało, że ostatni z braci, najbiedniejszy z biednych, najmniejszy i niedojrzały żyje we mnie i ze to ja sam potrzebuje własnej życzliwości, że ja sam jestem bezradnym dzieckiem, osieroconym, odrzuconym, który potrzebuje miłości – co wtedy?

Wówczas całe chrześcijańskie przesłanie zostaje wywrócone do góry nogami. Nie ma wówczas mowy o miłości i cierpliwości. Wtedy powiem „Raka” – czyli zamknij się! dziecku, które jest we mnie, i potępię w ten sposób samego siebie. Z pewnością ukrywam te zachowania przed światem, nie zmienia to jednak faktu, że odmawiam przyjęcia tego najmniejszego z otwartymi ramionami. I gdyby to sam Chrystus ukazał się we mnie, w tej zasługującej na pogardę dziecięcej sierocie żebrzącej o miłość, zaparłbym się Go tysiąc razy, nim zapiałby kogut!

Bez przyjęcia Łazarza w sobie nie wejdę do Królestwa Niebieskiego.

Większa sprawiedliwość – Mt 5,20-26

Posted on by Nikodem 5 komentarzy

Ewangelia wg św. Mateusza została napisana w określonym kontekście, który trzeba znać, żeby ją dobrze rozumieć, bez zbyt pochopnego nakładania kategorii myślowych współczesnego człowieka. Jest ona klasyczną Ewangelią eklezjalną. We wczesnym Kościele cieszyła się największą popularnością, to ją czytano najczęściej podczas nabożeństw i najczęściej też komentowano.

Napisał ją najprawdopodobniej judeochrześcijanin z drugiego pokolenia po Chrystusie. Znał dobrze grekę, był otwarty na pogan; mamy 80-90 rok w Antiochii, mieście, w którym obok chrześcijan żyli Żydzi, Grecy i inne grupy etniczne.

W żadnej z pozostałych Ewangelii nie odnajdujemy tak wielu odniesień do prawa żydowskiego, i też żaden z pozostałych Ewangelistów nie ukazał postaci Jezusa tak bardzo osadzonego w realiach judaizmu. Jezus jest tym, który podaje autentyczną wykładnię Prawa.

Jednocześnie w żadnej z pozostałych Ewangelii nie znajdujemy tak ostrej krytyki Żydów; to na podstawie tej Ewangelii zarzucano chrześcijanom antysemityzm. W niej znajdujemy obraz sądu Bożego, tutaj pojawia się fundamentalny podział na złych i dobrych. Mateusz także nie koncentruje się na szczęściu tu na ziemi, które z zasady jest pełne cierpienia; on z zdwojoną siłą akcentuje życie wieczne. Dlaczego tak?

Po zburzeniu Jerozolimy w roku siedemdziesiątym przedstawiciele judaizmu, którymi byli już wtedy głównie faryzeusze, na soborze w Jabne (90/95) wykluczyli judeochrześcijan. Do tej pory chrześcijanie mieli status „sekty” – hairesis, taką samą jak saduceusze, faryzeusze, esseni, zeloci – sekta w sensie dozwolona interpretacja judaizmu, nie ma znaczenia negatywnego, jak dzisiaj.

Gmina św. Mateusza boleśnie przeżywała owo wykluczenie. Przypomnijmy, że uczniowie Jezusa spełniali normalnie praktyki pobożne, jak przystało na wierzącego Żyda, choćby modlitwa w świątyni Jerozolimskiej, chodzenie do synagog. Miłość do Jezusa nie wykluczała wiary w Jahwe, ale ją pogłębiała.

Kiedy już nie było świątyni, zanikł też kult, więc także kapłani przestali istnieć. Zatem uczeni w Piśmie i faryzeusze jeszcze bardziej podporządkowali całe życie surowym przepisom i w ten sposób mogli zachować dawną tradycję, już bez świątyni. Zaś młody ruch chrześcijański doświadczył Ducha, nowego rozkwitu proroctwa, wielkiego wyzwolenia ku miłości, więc zaostrzenie przepisów w ogóle im nie było potrzebne, a wręcz mogło zaszkodzić chrześcijaństwu.

I na tej przestrzeni zaczęło mocno zgrzytać – rozumienie tradycji i przepisów. Pokutuje tutaj myślenie, że czym nałożę sobie większe ciężary, tym bardziej się Bogu przypodobam. Zasłużę na zbawienie, odkupię grzechy, już bez przebłagalni, która spłonęła w roku 70 po Chrystusie.

Jeśli Pan Jezus mówi w dzisiejszej Ewangelii, że nasza sprawiedliwość ma być większa niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów, to nie chodzi, żebyśmy bardziej przestrzegali przepisów moralnych, ale żebyśmy do moralności podchodzili inaczej. Abyśmy przestali w końcu patrzeć na moralność jako coś zewnętrznego, to znaczy: jak ja się jawie na zewnątrz. Życie w poczuciu ciągłej obserwacji, czy spełniam oczekiwania, czy nie? Czujemy się obserwowani przez Boga, który miałby nas pilnować i rozliczać. Duchowość w stylu: żeby się dostać przynajmniej do czyśćca. Takie nakładanie na siebie kagańca moralnego, pomimo, że cały czas mam w sobie nieuporządkowane uczucia i pragnienia, które kierują mnie w kierunku, którego moje superego mi zabrania. Na zewnątrz jestem grzeczny, ale żyję w nieustannym konflikcie wewnętrznym, bo nie pozwalam sobie na to, co chcę, bo boję się kary Bożej lub osądu ludzkiego, a najczęściej boję się trawiącego mnie potem poczucia winy.

Tymczasem Jezus to wszystko przeakcentowuje. To znaczy, nie skupiaj się na byciu grzecznym na zewnątrz, tylko zacznij w końcu przyglądać się swemu sercu. Jest tam dużo niewyrażonych zranień, pragnień, gniewu, nieprzebaczenia – to wszystko wymaga uleczenia, oczywiście nie samemu – wnętrze leczymy w relacji. Pozwól Jezusowi siebie uleczyć od środka, a potem sam Pan Jezus uzdolni Cię do postępowania moralnego, bez tej faryzejskiej pychy, polegającej na tym, że sobie sam wypracowałeś cnoty.

Jezus mówi, że mamy się pogodzić ze swoim przeciwnikiem. Często tą osoba, z którą mam się pogodzić, to jestem ja sam, w swojej wrażliwości, taki mały, kruchy i poraniony, zepchnięty w lochy podświadomości, a w jaźni jest tylko moje wielkie ja – faryzejskie, żeby mnie ludzie podziwiali jaki jestem super. Jeśli będziesz super, ludzie dadzą ci co najwyżej podziw, ale nie dadzą ci miłości. Umrzesz z wielkim nagrobkiem, ale samotnie. Bo pokochać można tylko człowieka autentycznego, pogodzonego z własnym wnętrzem, nie wstydzącego się własnej wrażliwości.

Nikodem

Ślub kościelny a małżeństwo sakramentalne – Mk 10,1-12

Posted on by Nikodem 4 komentarze

W piątkowej Ewangelii mamy bardzo delikatną kwestię rozwodów. Podjęcie się tego tematu jest dość ryzykowne, bo mogę zostać źle zrozumiany, lecz chciałbym wyrazić jedynie pewną wątpliwość związaną z kwestią małżeństwa sakramentalnego. Będę poruszał się jedynie w przestrzeni duchowej, a nie dyscypliny kościelnej, której nie chcę zmieniać czy naruszać. Rozumiem jednak ból życia w nieudanym małżeństwie z perspektywy bezbronnej istoty (dziecka) i zadaję pytania, czy Bóg tego faktycznie chciał…

Zacznę od najważniejszych słów Chrystusa tej perykopy: „Co Bóg złączył, człowiek niech nie rozdziela” – myślę, że jest to fundament rozumienia małżeństwa sakramentalnego.

Pytanie, czy wszystkie związki zawarte formalnie w kościele złączył Bóg? Czy sam fakt pięknej ceremonii w budynku kościelnym, w obecności urzędnika ze stułą rzeczywiście potwierdza, że sam Stwórca połączył tych ludzi, dopóki śmierć ich nie rozłączy? No oczywiście, że NIE bo, po pierwsze, młodzi ludzie bardzo często wcale się Boga nie pytają i nie rozeznają, czy relacja z osobą, z którą zawieram związek małżeński jest Jego wolą. Po drugie, istnieje coś takiego jak stwierdzenie nieważności małżeństwa, to znaczy, że instytucja Kościoła może stwierdzić, po przeprowadzeniu procesu, że związek kiedyś zawarty w kościele nie jest i nie był nigdy małżeństwem sakramentalnym. Tych stwierdzeń nieważności jest coraz więcej, nawet tam, gdzie są dzieci. Więc życie, praktyka a nawet samo prawo kościelne pokazują, że nie wszystkie związki zawarte w kościele są sakramentalne, bo przecież coraz częściej po latach Kościół stwierdza sakramentalną nieważność takiego związku.

Moim zdaniem, małżeństwo sakramentalne nie powinno być rozumiane wyłącznie w kategoriach prawa rzymskiego czy żydowskiego, czyli jako czysto ludzka umowa, polegająca na formule przysięgi, kursy, podpisy i świadkowie. Myślę, że ludzi, których naprawdę Bóg złączył, nie tyle jednoczy przysięga wymagana przez prawo, lecz nieustanna, codziennie budowana miłość wzajemna. Taką relację Bóg nie tylko złączył, ale nieustannie łączy, bo Bóg jest miłością. Jeśli takiego mężczyznę i kobietę łączy Bóg i to widać, jak bardzo się kochają, jak bardzo przez lata karmią się tą świętą relacją, to niech nikt z zewnątrz nie ich rozdziela, a wczasach Jezusa zdarzały się rozwody ze względu na zawirowania majątkowe, kiedy na przykład ojcowie chcieli zerwać małżeństwo swoich dzieci, bo znaleźli lepszą partię dla syna czy córki. Małżeństwa w czasach Jezusa nie były rozumiane w kategoriach duchowych, lecz budowane na zasadzie kontraktu dwóch rodzin. Zdarzało się niszczenie związków ludzi, którzy naprawdę się kochali, lecz żądza władzy i bogactwa rodziców gwałciła to, co już zostało zbudowane na miłości, czyli Bogu. Także w czasach Jezusa i nie tylko, małżeństwa były zrywane niekiedy od zewnątrz, przez destrukcyjny wpływ np. rodziny. Poza tym Pan Jezus chciał chronić przede wszystkim kobiety, ponieważ rozwiedziona nie była tak chroniona jak dzisiaj i mogła być pozbawiona środków do życia. W kontrakcie małżeńskim mężczyzna był uprzywilejowany.

Chcę jeszcze powiedzieć jedną rzecz w tej kwestii, którą tak pięknie podkreślał znany włoski aktor Roberto Benigni: dojrzały małżonek w prawdziwym związku sakramentalnym nie chce czynić swojej żony lepszą (ponieważ on tylko siebie chce uczynić lepszym człowiekiem); Mąż Boży chce swoją żonę uczynić przede wszystkim szczęśliwszą i w tym wszystkim jest odzwierciedleniem samego Boga w stosunku do nas.

Uważam, że wiele związków „kościelnych” da się uratować, tak aby stały się prawdziwymi małżeństwami sakramentalnymi. Wymaga to jednak najpierw osobistego głębokiego nawrócenia każdego z małżonków, potem zaś wspólnego pojednania.

Natomiast, wiem z doświadczenia, że jest jeden typ ludzi, którzy praktycznie nie są zdolni do zwarcia prawdziwego małżeństwa sakramentalnego, jest to osoba narcystyczna. Narcyz wejdzie w związek małżeński w kościele i będzie bronił tzw. przysięgi małżeńskiej rozumianej oczywiście po swojemu za wszelką cenę. Jego czyny jednak pokazały, że cały czas wykorzystywał swoją żonę (zdecydowanie częściej narcyzami są mężczyźni) do karmienia własnego rozdętego ego, upokarzając, stosując przemoc słowną, osaczając i wzbudzając nieustanne poczucie winy, zwłaszcza wtedy, kiedy kobieta zaczynała się wyzwalać ze szponów oprawcy. Narcyz żywi się innymi, zwłaszcza słabszymi i zależnymi i nie widzi swoich najgłębszych grzechów, bo jego ego mu je przysłania. Ustawia tak rzeczywistość i innych, żeby być uwielbianym, bo żywi się podziwem i adoracją. Nienawidzi krytyki wobec własnej osoby, zaraz przerzuci ją na ciebie. Narcyz jest w stanie nawet omamić spowiednika czy kierownika duchowego, a nawet terapeutę, żeby ten był po jego stronie, a niedoświadczony ksiądz czy terapeuta może potwierdzić oprawcę. Narcyz na zewnątrz może prowadzić życie religijne, mieć super-tradycyjne poglądy, nawet służyć przy ołtarzu, jednak w domu pod płaszczykiem przykazań będzie gnębił najbliższych z potrzeby władzy i kontroli, gdyż ta daje mu ukojenie. Narcyz ma zawsze receptę jaka żona powinna być i jakie dzieci powinny być, a że oni nie dorastają do jego wizji, zarzuca ich karami, krzykiem czy podnoszeniem głosu, obrażaniem się i poczuciem winy.

Myślę, że w przypadku narcyza lepiej jest, że jego małżeństwo się rozpadnie, że jego firma zacznie się walić, ponieważ może być to punkt zwrotny jego prawdziwego nawrócenia, prowadzącego do głębokiej pokory. Zrozumie, że problem był z jego wizją doskonałości, którą nazywał ortodoksją, zobaczy też, że ma słabości, które wymagają relacyjnego przyznania się do popełnionych błędów. Nawrócony narcyz pozwoli swojej żonie odejść, gdyż już wie, ile krzywdy zrobił i w końcu zrozumie, że prawdziwa miłość polega na wolności, a nie kurczowym trzymaniu wszystkich przy sobie, aby móc nimi władać i kontrolować. Kiedyś zasłaniał się przysięgą, że Cię nie opuszczę aż do śmierci, teraz wie, że już dawno złamał tę przysięgę, bo opuścił swoją kobietę emocjonalnie, kiedy ona tego najbardziej potrzebowała, bo ożenił się również ze swoja firmą, tłumacząc, że zabezpiecza przyszłość rodziny. Nie pamiętał też o pierwszej i najważniejszej przysiędze: miłości, bo jej nie rozumiał i nie umiał kochać. Nawrócić narcyza może tylko Bóg, choć robi to najczęściej odbierając mu wszystko.

Podsumowując, wygląda na to, że małżeństwo sakramentalne a ślub kościelny nie zawsze są ze sobą tożsame – bo pokazuje to już sama praktyka kościelna. Małżeństwo sakramentalne to zatem związek uczniów Chrystusa, których złączył i łączy Bóg – jest to relacja żywa, w której jeden z małżonków wsłuchuje się nieustannie w drugiego, aby uczynić go nie tyle lepszym, co szczęśliwszym.

Nikodem

Zejdź mi z oczu, Szatanie! – Mk 8, 27-33

Posted on by Nikodem 1 Comment

Wydarzenie opisywane przez Ewangelistę dzieje się w okolicach Cezarei Filipowej, miejscowości na północy Izraela, gdzie znajdowało się sanktuarium wyroczni greckiej związanej z bogiem Panem (Pan: pół kozioł – pół człowiek). Wcześniej było to sanktuarium kananejskiego boga Baala. To w tych rejonach, bo zapewne do samej miejscowości Jezus nie wszedł (jako pobożny Żyd nie mógł kalać się wejściem do nieczystego miasta), zadaje pytanie uczniom: za kogo uważają go tłumy, a potem oni sami.

W odpowiedziach uczniów widać, że ludzie uważają Jezusa za kogoś znaczącego, ale jedynie przypisując mu rolę przygotowawczą. Ludzie oczekiwali spektakularności, politycznego wyzwolenia, więc jeszcze nie widzą w Jezusie Mesjasza, bo ten nie ma cech wodza wojskowego, który rozpocząłby powstanie i przegnał Rzymian, ustanawiając nowe królestwo Izraela.

Dopiero Piotr odpowiada: Ty jesteś Mesjasz! – to znaczy, że Piotr uznaje w Jezusie rolę najważniejszego wysłannika Boga, choć jeszcze jej nie rozumie. Jezus surowo zakazuje ujawniania, że jest Mesjaszem – jest to tzw. sekret Mesjański, ponieważ ludzie mają zbyt ziemskie myślenie o Mesjaszu, podobnie jak uczniowie, a myśleć ziemsko o Mesjaszu to myśleć ziemsko o zbawieniu: czyli, że Bóg rozwiąże wszystkie moje ziemskie problemy i da mi zasłużony dobrobyt – jakby to był jedyny cel życia i właściwe błogosławieństwo.

Wtedy Jezus koryguje rozumienie mesjanizmu wprowadzając motyw, którego nikt nie chce: odrzucenie, krzyż, cierpienie i śmierć.  Na końcu jest oczywiście zmartwychwstanie, ale to do nikogo nie dociera, zwłaszcza do Piotra. Jezus tak naprawdę zaczyna konkretnie mówić o wymiarze paschalnym.

Kto jednak chce cierpieć? Uczniowie nie chcieli się zgodzić na taką drogę Syna Człowieczego, bo wiedzieli, że oni też będą cierpieć, kiedy Go zabraknie. Podobnie z nami, kiedy Bóg zaczyna działać w naszym życiu w sposób paschalny – czyli najbardziej skuteczny, bo wtedy zradza się w nas nowe życie, lecz musi nas przeprowadzić przez krzyż. To rodzi bunt, bo nikt cierpieć nie chce, choć cierpienie paschalne jest bólem porodowym, nie agonalnym. Do najpełniejszej przemiany – do zmartwychwstania, trzeba przejść przez krzyż. Jeśli ktoś decyduje się porządnie naprawić swoje życie musi coś zmienić, a to boli. Już podjęcie się psychoterapii boli, bo przecież trzeba na nowo dotknąć ran i się otworzyć. Podjęcie decyzji o przerwaniu toksycznej relacji boli niemiłosiernie. Lęk antycypacyjny, czyli lęk przyszłość jest cierpieniem; poradzenie sobie z samotnością – podobnie. Walka o własną tożsamość bardzo boli, bo ludzie na okrągło osądzają nas, a najgorzej jest w kręgach religijnych, bo ci zawsze mają receptę na wszystko pod płaszczykiem przykazań i woli Bożej. Ale najbardziej boli jednak zdrada siebie, która jest podporządkowaniem się z lęku przed odrzuceniem – to jest coś, czego Jezus chce uniknąć.

Piotr mu mówi: nie przyjdzie to na Ciebie. Upomina Jezusa w taki sposób, żeby Mistrz podporządkował się ludzkiej wizji zbawienia poprzez sukces. Piotr tutaj synchronizuje się ze złym duchem, który tak właśnie kusił samego Syna Bożego: nie idź na krzyż! A potem: zejdź z Krzyża!

Dlatego Jezus mówi: „Zejdź mi z oczu, Szatanie!” choć po grecku jest ὀπίσω μου, czyli stań za mną – są to słowa, które Jezus wypowiadał przy powołaniu uczniów. Stań za mną! Piotrze, masz iść za mną, a nie mówić Mi, co mam robić, bo myślisz po ludzku i chcesz za wszelką cenę uniknąć cierpienia. Teologia sukcesu bez bólu jest diabelska. Pan Bóg umieścił najcudowniejsze łaski po drugiej stronie cierpienia. Jeśli przejdziesz przez bramę bólu, czeka Cię radość paschalna nowego życia.

Nikodem