Owe poczucie niewystarczalności jest we wstydzie biblijnym kluczowe. Człowiek nabrał głębokiego przekonania, że jest jako stworzenie niegodny miłości, choć przecież w naszym jestestwie posiadamy pierwiastek samego Boga, coś, czego nie mają nawet Aniołowie. Dlatego Bóg nazywa nas swoimi dziećmi, bo wpisał w nas część Siebie. Mimo to, owy wstyd biblijny, który jest kłamstwem diabła, powoduje często, że nie lubię siebie, więc też trzymam dystans z innymi ludźmi, albo pozwalam im po sobie przejść. Nie znam swoich granic, bo czuję w tym wstydzie, że na nie nie zasługuję.

Kiedy moje Ja staje się kruche, nieugruntowane, przepełnione głębokim wstydem, to wtedy potrzebuję to kruche ja jakoś ubrać i najczęściej są to oczekiwania innych. Na początku przystosowuję się do potrzeb często niedojrzałych rodziców, ale to bardzo szybko prowadzi mnie do osobowości: jak gdyby, jak to określała Alice Miller. Człowiek wykształca w sobie postawę, dzięki której na zewnątrz pokazuje jedynie to, czego się od niego oczekuje i w końcu całkowicie się z tym stapia. Prawdziwe Ja nie może się rozwinąć i różnicować, gdyż nie ma prawa zaistnieć. Jeśli całe życie byłem akceptowany jedynie za bycie grzecznym, albo przynoszącym same piątki i szóstki w szkole, a byłem odtrącany w momentach słabości, albo nie daj Boże karany jako bezbronne dziecko, to dzisiaj skarżę się na uczucie pustki, bezsensu, braku miejsca w świecie i tak jest faktyczne, bo owa pustka jest realna. Naprawdę doszło do wydrenowania, zubożenia, częściowego zabicia moich własnych możliwości, gdyż pozwalałem sobie na rozwijanie jedynie tego, co było doskonałe, albo w najgorszym razie, jedynie akceptowane w oczach innych.

Zapraszam do odsłuchania najnowszego podcastu.

Już u małego, dwunastoletniego Jezusa pojawia się piękna i ważna cecha wierności sobie, o której chciałbym w dzisiejszym podcaście więcej powiedzieć.

Jezus od najmłodszych lat był wierny sobie i nie bał się tym samym nie spełniać oczekiwań. Tymczasem owo napięcie między potrzebą bycia przyjętym, poprzez spełnianie oczekiwań, a pozostaniem wiernym sobie powoduje w nas niemałe cierpienie.

My sami mamy oczekiwania wobec innych, nawet wobec Boga. Jest to często najpoważniejszy problem w życiu duchowym, czyli nietrafione oczekiwania wobec Boga bazujące na własnym starym lub ziemskim pojmowaniu. Żydzi w tamtym czasie spodziewali się Mesjasza politycznego, który wyzwoliłby Naród Wybrany spod okupacji Rzymu i ustanowiłby nowe królestwo Izraela na kształt Królestwa Dawida. Przyjęliby Mesjasza, jeśli Ten spełniłby ich ziemskie oczekiwania. Jest to postawa w człowieku, która zgadza się na działanie Boga w życiu, ale po mojemu. Jeśli Bóg ma mnie zbawić, czyli doprowadzić do pełni szczęścia, to tylko po mojemu. Jeśli Bóg nie spełnia moich oczekiwań, no to się Go pozbędę, ukamienuję swoim perfekcjonizmem, czyli własną wizją świata.

Jezus od najmłodszych lat nie podporządkowywał się oczekiwaniom, czyli przede wszystkim ziemskiej wizji na temat Jego pochodzenia. Wymykał się w tym pojmowaniu nawet swoim rodzicom. Zawsze był wierny sobie, choć przyniosło Mu to w ostatecznym rozrachunku wielkie cierpienie. Daje On nam jednak w tym piękną lekcję i wzór do naśladowania. Przypomina mi się tutaj wypowiedź kanadyjskiego lekarza Gabora Maté: Będziesz doświadczał bólu tak czy inaczej. Czasami w życiu nie ma bezbolesnych opcji. Który ból wybierzesz? Możesz doświadczać bólu poprzez tłumienie siebie, aby być akceptowanym; albo możesz być sobą, ale odczuwać ból bycia nieakceptowanym, czy wręcz odrzuconym – najczęściej jest to poczucie winy, że nie spełniasz oczekiwań. Tak czy owak, będziesz cierpieć, ale ból niebycia sobą ostatecznie jest o wiele większy i przewlekły, natomiast krótkotrwały ból bycia nieakceptowanym, ale pozostania sobą, przynosi wyzwolenie, choć nie daje natychmiastowej ulgi.

Zapraszał do odsłuchania najnowszego podcastu Nikodema:

Wtedy Piotr, rozpoznając Boga w obfitości, przerażony pada do nóg Jezusa i prosi Go: Wyjdź ode nie Panie, bo jestem człowiekiem grzesznym. Szymon trochę zna siebie i jest uczciwy. Wie, że w życiu zrobił dużo złego i że on i Bóg nie pasują do siebie. Co ciekawe, Piotr w późniejszych wydarzeniach ewangelicznych będzie się zmagał z problemem odwrotnym – zbyt wysokim mniemaniem o sobie, czy wręcz z narcyzmem. Będzie chciał sterować Jezusem, będzie zapewniał, że choćby wszyscy zwątpili, on w Niego nie zwątpi.

U Piotra zatem widać skrajne wahania, od manii wielkości po depresyjne odrzucenie siebie. Alice Miller zauważa, jednak, że jest to przejaw tej samej choroby duszy. Potrzeba wielkości stanowi właściwie obronę przed głębokim bólem związanym ze stratą siebie – byciem na niewłaściwym miejscu w życiu. To, co określamy jako depresję bądź pustkę, bezsens istnienia, lęk przed biedą i samotnością, wciąż na nowo ukazuje się jako tragedia utraty siebie lub rezygnacji z siebie, kiedy człowiek jest w niewłaściwym miejscu w życiu. Czasami faktycznie trzeba zgubić wszystkie horyzonty, wypłynąć na głębię, żeby Bóg mógł stworzyć nas na nowo.

Zapraszam do dosłuchania najnowszego podcastu:

Prowadzenie życia duchowego jest przestrzenią, aby doświadczyć różnicy pomiędzy tym, kim naprawdę jestem, a tym, za kogo staram się uchodzić. Dla niektórych, początki drogi duchowej mogą okazać się bardzo bolesne, bo zostanie naruszone owo „ja publiczne”, tego supersługę z wielkim długiem. W miejscu nadczłowieka pojawi się „małe ja”, które pragnie przyjęcia i miłości – takie słabe i bezbronne, ten nieużyteczny sługa, zamknięty w więzieniu, a nie wszechpotężny zbawiciel, którym jawi się nasz wyidealizowany obraz siebie. Ale ja idealnego nie ma! Bóg nie będzie kochał „ja idealnego”, bo JHWH nie przyjmuje kłamstwa, fałszu i fikcji.

Zapraszam do odsłuchania najnowszego podcastu:

W kulturze, w której nieustannie kontempluje się niedostatek, brak poczucia bezpieczeństwa i pewności, radość staje się doznaniem, które wzbudza podejrzliwość i jest sabotowana. Bo gdy przychodzi jakieś niespodziewane dobro, pojawia się zaraz myśl: To zbyt piękne, aby mogło być prawdziwe. Musi być w tym jakiś haczyk. My spodziewamy się lęku, wstydu i odrzucenia, lecz nie radosnych chwil, ponieważ zły duch zawsze koncertuje nas na potencjalnym braku. Dlatego wyrzekanie się radości staje się nieświadomie stosowanym mechanizmem obronnym. Łatwiej jest żyć rozczarowaniem niż czuć się rozczarowanym. Poświęcasz radość, lecz odczuwasz mniejsze cierpienie, bo nie chcesz być niemile zaskoczonym przez ból, dlatego „ćwiczymy w naszej wyobraźni tragedie”, sabotując w ten sposób radość.

Zapraszam do odsłuchania najnowszego podcastu:

Zapraszam do osłuchania najnowszego podcastu Nikodema

Zapraszam do odsłuchania: